تاریخ انتشار : 4 اسفند 1396

زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی و همسرش + زندگی شخصی

.زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی

 

  خواجه نصیرالدین طوسی

 


 
سایت فتوکده : سایتی برای همه
 
 

زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی و همسرش

 

 

زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی متولد 5 اسفند 579 در طوس خراسان رضوی؛ همه چیز دان، فیلسوب، معمار، ریاضی دان، ستاره شناس، پزشک و …. در قرن هفتم است

 

فراگیری علوم

 

ابو جعفر محمد بن محمد بن حسن توسی مشهور به خواجه نصیرالدین ایام کودکی و جوانی را در طوس گذراند، علوم دینی و عقلی از قبیل خواندن و نوشتن، قرائت قرآن، قواعد زبان عربی و فراسی نزد پدر روحانی خود محمدبن حسن طوسی فرا گرفت

 

در همان زمان خواجه از مادرش در یادگیری خواندن قران و متنون فارسی استفاده کرد و علوم منطق و حکمت را نزد دایی اش اموخت و سپس تحصیلات اش را در نیشاپور به اتمام رساند

 

ریاضیات را نیز نزد کمال الدین محمد حاسب از دانشوران نامی این رشته بود گذارند

 

عکس و زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی

 

لقب نصیرالدین

 

خواجه بعد از تحصیلات عالیه در نیشاپور و تبجر در علوم رجال، و داریه توسط استادش نصر الدین عبدالله بن حمزه لباس عالمان دین را بر تن کرد و لقب نصیرالدین را از وی دریافت کرد

 

مهاجرت به عراق

 

بعد از طی دوره های عالی برای ادامه تحصیل به شهر ری رفت و از آنجا بدنیال یافتن استاد به قم و سپس اصفهان رفت اما موفق نشد، اندکی بعد به عراق مهاجرت نمون و در عراق علم فقه را فراگرفت

 

در سال 601 هجری شمسی وقتی 22 ساله بود موفق به گرفتن درجه اجتهاد شد

 

بازگشت به وطن

 

بعد از گرفتن اجتهاد تصمیم به بازگشت گرفت و در بین راه از شهرهای مختلفی عبور کرد که دست مغول بودند تا به نیشاپور رسید، سپس در طوس و شهر قاین محل زندگی خواهر و مادرش رفت

 

در این شهر بنا به تقاضای اهل شهر امام جماعت مسجد شهر شد

 

عکس و زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی

عکس و زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی

 

ازدواج + فرزندان

 

در شهر قاین با دختر فخرالدین نقاش ازدواج کرد

 

خواجه نصیر سه پسر از خود به یادگار نهاد صدرالدّین علی، فرزند بزرگ او که همواره در کنار پدر و همگام با او بود و در فلسفه، نجوم و ریاضی بهره کافی داشت. دومین فرزندش اصیل الدین حسن نیز اهل دانش و فضیلت بود و در زمان حیاتش اغلب به امور سیاسی مشغول بود

 

فرزند کوچک خواجه فخر الدین محمد بود که ریاست امور اوقاف در کشورهای اسلامی را به عهده داشت

 

دعوت به قلعه اسماعیلیان

 

بعد از چند ماه از ازدواج و سکونت از طرف فرمانروای جامعه نزاری ها بنام ناصرالدين محتشم که مردی فاضل و کریم بود برای زندگی به قلعه فرمانروایی آنها بنام قلعه قهستان اسماعیلیان دعوت شد

 

این قلعه بهترین و محکمترین مکان در برابر حمله مغول بود

 

احترام و ترجمه

 

در قلعه بسیار مورد احترام و تکریم قرار مى گرفت و آزادانه به شهر قاین رفت و آمد داشت به در خواست میزبان کتاب “ابـن مسکـویه” را از عربی به فارسی تجرمه کرد و نام آنرا اخلاق ناصـرى (به نام میزبان خود) گذاشت

 

استفاده از امکانات قلعه

 

اقامت در این قلعه به وی امکان داد دست به تألیف و تحریر کتابهاى متعددى از جمله شرح اشارات ابـن سینا، اخلاق ناصرى، رساله معینیه، مطلوب المومنیـن، روضه القلوب، رساله تـولى و تبرى و … بزند

 

ایشان در این دوره از زندگانى پر ماجرای خویش از کتابخانه هاى غنى اسماعیلیان بهره ها بـرد و به علت نبوغ  فکرى، و دانش و آلایش معروف و سرشناس گشت

 

عکس و بیوگرافی خواجه نصیرالدین طوسی

عکس و بیوگرافی خواجه نصیرالدین طوسی

 

حمله مغول

 

با حمله هلاکوخان یکی از حاکمان مغول و پایان دادن به فرمانروایی اسماعیلیان طوس را به خدمت گرفت، خواجه نصر الدین طوس برای رسیدن به اهداف خود با دستگاه حکومتی مغول ارتباط تنگاتنگی گرفت

 

تا جایی که پیشرفتهای علمی و نوازش فضلاء و علما با دست خواجه صورت می گرفت و روی این نظریات روزبه روز در دربار هلاکو محبوب‌تر شده و مورد توجه خاص ایلخان می گردید

 

تدریس با شعر

 

خواجه نصرالدین برای آسان‌تر کردن علوم برای دانشجویان بعضی از مباحث علمی را به صورت شعر (نظم) بیان می‌ کرد

 

تحریک مغول

 

یکی از اقدامات مهم خواجه نصیرالدین طوسی تشویق هلاکوخان به فتح بغداد و برانداختن دودمان عباسی و کشتن خلیفه به دست ایلخان مغول بود

 

چون در آن زمان عباسیان کشتن خلیفه را در بین مردم با نزول عذاب الهی القا کرده بود و خواجه برای از بین بردن این گمراهی ها این درخواست را کرد

 

درخواست رصدخانه

 

در سال 638 چندی از فتح بغداد نگذشته بود که هلاکو خواجه را به ساخت رصدخانه تشویق کرد، هلاکو کلیه موقوفات را به خواجه واگذار کرد تـا 110 مورد آنها را به مصرف رصدخانه برساند

 

رصدخانه مراغه در سال 637 ه.ش آغاز و در سال 652 ه.ش در 15 سال به اتمام رسید. در ایـن رصد خانه از ابزار نجومی که از قلعه الموت و بغداد آورده بودند اسفتده گردید

 

خواجه توانست کتابخانه عظیمى در آنجا تأسیس کند تعداد کتب آن را بالغ بر چهارصد هزار جلد نوشته اند، قسمت اعظم 150 رساله و نامه‌های طوسی به زبان عربی نوشته شده است

 

رصدخانه مراغه

عکس رصدخانه مراغه

 

بیماری و وفات

 

بعد از پایان سخات رصدخانه در سال 652 ه.ش وقتی 73 ساله بود در کنار بسیارى از شاگردان و یارانش به بغداد رفت، خواجه براى رسیدگى به حساب اوقاف در بغداد ماند

 

بیش از یک ماه توقفش نگذشته بود که بیمار شد

 

وصیت و محل دفن

 

خواجه وقتی‌ دید بیماری‌ دیگر علاج‌ ندارد، درباره‌ دفن‌ و کفن‌ خویش‌ با یاران‌ و نزدیکانش‌ مذاکره‌ کرد، گفتند : مناسب‌ آن‌ است‌ که‌ در جوار حضرت‌ علی‌ (ع) دفنش‌ کنند

 

او گفت‌ مرا شرم‌ آید که‌ در جوار‌ امام‌ کاظم (ع) بمیرم‌ و از آستان‌ او به‌ جای‌ دیگر برده‌ شوم

 

روز مهندسی

 

به خاطر علم او در ریاضیات و مثلثات روز تولد خواجه نصیر الین طوسی (5 اسفند) روز مهندسی نامگذاری شده است و دانشگاه فنی و مهندسی در تهران به نام او ثبت شده است

 

معروف ترین آثار

 

از معروفترین آثار نجومی وی زیج ایلخانی است که در سال 650 نوشته شده و همچنین تذکره‌ فی علم‌الهیئه. در نجوم “تذکره فی علم‌الهیه ” وی کاملترین نقد بر “نجوم بطلمیوسی” در قرون وسطی، و معرف تنها الگوی ریاضی جدیدِ حرکاتِ سیارات است که در نجوم قرون وسطی نوشته شده است

 

برخی از تالیف ها

 

برخی از تألیفات خواجه نصیرالدین طوسی :

 

● تجرید العقاید در کلام
● رساله در امامت
● اخلاق ناصری
● رساله در جبر و اختیار
● رساله اثبات واجب
● رساله بقاء النفس بعد فناء الجسد
● رساله در کیفیت صدور موجودات
● رساله در نفی و اثبات
● رسالة فی العلم و العالم و المعلوم
● الرسالة الشافیة عن الشک فی الخطوط المتوازیة
● تحریر مجسطی
● کشف القناع عن اسرار شکل القطاع
● تحریر کتاب مانالاوس فی الاشکال الکرویة
● تحریراکثرثاوذوسیوس
● تحریر کتاب مأخوذات ارشمیدس
● تحریرکتاب المناظراقلیدس
● تحریر کتاب المساکن ثاوذوسیوس
● تحریر کتاب الکرة المترکة اطولوقس
● تحریر کتاب فی الایام و اللیالی ثاوذوسیوس
● تحریر کتاب ظاهرات الفلک اقلیدس
● تحریر کتاب فی الطلوع و الغروب اطولوقس
● تحریر کتاب ابسقلاوس فی المطالع
● تحریر کتاب المفروضات ارشمیدس
● کتاب ارسطرخس فی جرمی النیرین و بعدیهما
● تحریر کتاب معرفة مساحة الاشکال السیطة و الکرویة
● تحریر کره و اسطوانه ارشمیدس
● ترجمه ثمرة الفلک
● تذکره نصیریه در هیأت
● ترجمه صور الکواکب
● رساله در شعاع
● زیج ایلخانی
● زبدة الهیئة در هیأت و استکشاف احوال افلاک و اجرام
● سی فصل در هیأت و معرفت تقویم
● رساله در حساب و جبر و مقابله
● زبدة الادراک فی هیأت الافلاک
● مدخل فی علم النجوم
● کتاب صد باب در معرفت اسطرلاب
● استخراج قبلة تبریز
● تنسوق نامه ایلخانی در معدن شناسی
● جواهرالفرائض در فقه
● آداب المتعلمین درتربیت
● معیار الاشعار در عروض
● اساس الاقتباس
● تجرید المنطق
● تعدیل المعیار فی نقد تنزیل الافکار
● رساله معقولات یا قاطیغوریاس
● رساله اثبات جوهر مفارق یا رساله نفس الامر یا اثبات العقل
● رساله العلل و المعلولات

 

عکس نوشته و متن تبریک روز مهندس

 

بیوگرافی خواجه نصیرالدین طوسی و همسرش | سایت فتوکده

مطالب پیشنهادی
نظــرات کاربران