تغییر سبک سرگرمی خانگی نسل جدید؛ از موبایل تا کنسول

سرگرمی در خانه طی چند سال گذشته شکل متفاوتی پیدا کرده است. زمانی تلویزیون مرکز اصلی وقت‌گذرانی خانواده بود، بعد موبایل و شبکه‌های اجتماعی بخش بزرگی از این زمان را گرفتند و حالا بازی‌های ویدیویی دوباره سهم جدی‌تری در سرگرمی خانگی پیدا کرده‌اند. کافی است نگاهی به محصولاتی که در فروشگاه‌هایی مثل پی اس نکس عرضه می‌شوند بیندازیم؛ کنسول دیگر فقط وسیله‌ای برای یک نوجوان گیمر نیست و از بازی تک‌نفره گرفته تا رقابت خانوادگی، تماشای محتوا و حتی دورهمی دوستانه را در یک دستگاه جمع کرده است.

این تغییر شاید در نگاه اول فقط نتیجه پیشرفت فناوری به نظر برسد، اما ماجرا بیشتر از مشخصات سخت‌افزاری است. سبک زندگی تغییر کرده و آدم‌ها حالا توقع دارند سرگرمی هم متناسب با شرایط روزمره‌شان باشد. گاهی چند دقیقه وقت آزاد داریم و موبایل بهترین گزینه است، گاهی می‌خواهیم آخر شب یک فیلم ببینیم و بعضی وقت‌ها هم دلمان می‌خواهد یک یا دو ساعت واقعاً از فضای روزمره فاصله بگیریم.

کنسول بازی بیشتر در همین موقعیت آخر خودش را نشان می‌دهد.

موبایل سرگرمی را همیشه در دسترس قرار داد

تلفن همراه کاری کرد که برای سرگرم شدن دیگر مجبور نباشیم زمان مشخصی کنار بگذاریم. در تاکسی، صف انتظار، فاصله بین دو جلسه یا حتی چند دقیقه قبل از خواب می‌توانیم ویدئو ببینیم، بازی کنیم یا شبکه‌های اجتماعی را بالا و پایین کنیم.

این دسترسی دائمی مزیت بزرگی است، اما یک نتیجه جالب هم داشته: بخش زیادی از سرگرمی ما کوتاه و تکه‌تکه شده است.

یک ویدئوی یک دقیقه‌ای تمام می‌شود و بلافاصله سراغ بعدی می‌رویم. یک بازی موبایلی را چند دقیقه انجام می‌دهیم و بعد نوتیفیکیشن پیام‌رسان حواسمان را پرت می‌کند.

این شکل از سرگرمی برای پر کردن زمان‌های کوتاه عالی است، ولی همیشه احساس «وقت گذراندن واقعی» ایجاد نمی‌کند.

به همین دلیل خیلی‌ها هنوز وقتی زمان بیشتری دارند سراغ فیلم، سریال یا بازی‌های بزرگ‌تر می‌روند؛ تجربه‌هایی که قرار است برای مدتی توجه کامل ما را درگیر کنند.

«موبایل زمان‌های خالی ما را پر کرد، اما سرگرمی خانگی هنوز جایی است که می‌خواهیم برای مدتی از حالت اسکرول کردن بیرون بیاییم و واقعاً درگیر یک تجربه شویم.»

تلویزیون دیگر تنها مرکز سرگرمی خانه نیست

سال‌ها تلویزیون تقریباً تنها صفحه مهم خانه بود. برنامه مشخصی پخش می‌شد و اعضای خانواده هم کم‌وبیش همان محتوا را تماشا می‌کردند.

امروز شرایط کاملاً فرق کرده است.

یک نفر سریالش را روی لپ‌تاپ می‌بیند، دیگری روی موبایل ویدئو تماشا می‌کند و نوجوان خانواده شاید مشغول بازی آنلاین باشد. سرگرمی از یک تجربه مشترک به چند تجربه شخصی تبدیل شده است.

با این حال جالب است که کنسول‌های بازی دوباره بخشی از این تجربه شخصی را به تلویزیون اصلی خانه برگردانده‌اند.

یک بازی فوتبال یا مسابقه‌ای می‌تواند دو نفر را جلوی تلویزیون بنشاند. بازی‌های خانوادگی چند نفر را وارد رقابت می‌کنند و حتی تماشای بازی کردن فرد دیگری برای بعضی خانواده‌ها تبدیل به بخشی از دورهمی شده است.

پس کنسول در خانه مدرن فقط با تلویزیون رقابت نمی‌کند؛ در بسیاری از مواقع خودش یکی از دلایل استفاده از تلویزیون است.

چرا بازی با تماشای فیلم فرق دارد؟

فیلم و سریال تجربه‌ای نسبتاً یک‌طرفه هستند. داستان جلو می‌رود و مخاطب آن را دنبال می‌کند.

بازی اما از کاربر واکنش می‌خواهد.

حتی در ساده‌ترین بازی فوتبال، نتیجه به تصمیم و عملکرد خود بازیکن بستگی دارد. در یک بازی داستانی، کاربر محیط را کشف می‌کند و در بعضی عناوین مسیر داستان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

همین مشارکت باعث می‌شود دو ساعت بازی با دو ساعت تماشای ویدئو حس متفاوتی ایجاد کند.

این تفاوت برای نسل جوان‌تر که از کودکی با صفحه لمسی، اپلیکیشن و محتوای تعاملی بزرگ شده اهمیت بیشتری دارد. برای چنین نسلی عجیب نیست که سرگرمی مورد علاقه‌اش هم به جای تماشا کردن صرف، واکنش و مشارکت بخواهد.

کنسول دیگر فقط وسیله یک نفر نیست

تصویر قدیمی گیمر معمولاً نوجوانی بود که ساعت‌ها تنها مقابل نمایشگر می‌نشست. چنین استفاده‌ای هنوز وجود دارد، ولی کل بازار را توضیح نمی‌دهد.

بازی‌های امروزی طیف بسیار گسترده‌ای دارند.

یک نفر ممکن است فقط آخر هفته فوتبال بازی کند. دیگری بیشتر آثار داستانی را دوست داشته باشد و فردی هم کنسول را تقریباً فقط برای بازی آنلاین با دوستانش روشن کند.

در یک خانواده حتی ممکن است هرکدام از اعضا استفاده کاملاً متفاوتی از همان دستگاه داشته باشند.

پدر خانواده چند مسابقه ورزشی بازی می‌کند، نوجوان مشغول بازی آنلاین است و آخر هفته همه با یک بازی چندنفره دور تلویزیون جمع می‌شوند.

این همان نقطه‌ای است که کنسول از یک وسیله شخصی به بخشی از سرگرمی خانه تبدیل می‌شود.

سه مدل سرگرمی دیجیتال چه تفاوتی دارند؟

موبایل، تلویزیون هوشمند و کنسول قرار نیست جای هم را کاملاً بگیرند. هرکدام برای موقعیت متفاوتی مناسب هستند.

دلیل دوام همه این دستگاه‌ها همین است. لازم نیست یکی برنده شود و بقیه کنار بروند.

ممکن است یک نفر در طول یک روز از هر چهار نوع سرگرمی استفاده کند؛ چند دقیقه شبکه اجتماعی ببیند، عصر یک قسمت سریال تماشا کند و شب با دوستانش بازی آنلاین انجام دهد.

بازی آنلاین شکل دورهمی را هم عوض کرده است

قبلاً برای بازی چندنفره باید دوستان واقعاً در یک اتاق جمع می‌شدند.

امروز ممکن است چهار نفر در چهار نقطه متفاوت شهر باشند و چند ساعت با هم بازی و صحبت کنند.

این نوع ارتباط مخصوصاً برای دوستانی که امکان دیدار مداوم ندارند، شکل تازه‌ای از دورهمی ساخته است. بازی فقط فعالیتی نیست که هم‌زمان انجام می‌دهند؛ فضایی است که در آن حرف می‌زنند، شوخی می‌کنند و وقت می‌گذرانند.

البته بازی آنلاین جای دیدار واقعی را نمی‌گیرد، همان‌طور که تماس تصویری جای نشستن کنار یکدیگر را کامل پر نمی‌کند. اما به ارتباطی که ممکن بود به چند پیام کوتاه محدود شود، فعالیت مشترک اضافه می‌کند.

برای همین است که انتخاب پلتفرم بازی برای خیلی از نوجوانان تا حد زیادی به دوستانشان وابسته است. اگر تمام گروه روی یک کنسول یا بازی خاص باشند، همان جمع بخشی از دلیل انتخاب دستگاه می‌شود.

خانواده‌ها حالا بیشتر درباره زمان بازی فکر می‌کنند

با بیشتر شدن حضور بازی در خانه، بحث مدیریت زمان هم جدی‌تر شده است.

این موضوع البته فقط مخصوص کنسول نیست. همان مسئله‌ای که درباره ساعت‌ها اسکرول شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود، درباره تماشای سریال یا بازی کردن هم وجود دارد.

تفاوت مهم این است که باید میان «نوع استفاده» و صرفاً «زمان صفحه» فرق گذاشت.

یک ساعت بازی مشترک با اعضای خانواده تجربه متفاوتی از یک ساعت اسکرول بی‌هدف دارد. همان‌طور که دو ساعت تماشای یک فیلم خوب با دو ساعت جابه‌جایی بی‌وقفه میان ویدئوهای کوتاه یکسان نیست.

مهم‌تر از حذف سرگرمی، پیدا کردن جای مناسب آن در برنامه روزانه است.

اگر بازی باعث شود خواب، درس، کار یا فعالیت‌های روزانه به شکل مداوم آسیب ببینند، واضح است که تعادل از بین رفته است. اما وقتی در زمان مشخص و به عنوان یکی از چند شکل سرگرمی استفاده شود، لزوماً تفاوتی با دیدن فیلم یا دنبال کردن یک سرگرمی دیگر ندارد.

بازی خانوادگی هنوز ارزش خاص خودش را دارد

در میان تمام شکل‌های جدید بازی، شاید یکی از جذاب‌ترین‌ها همان چیزی باشد که از سال‌ها قبل وجود داشته: دو نفر کنار هم می‌نشینند و بازی می‌کنند.

یک مسابقه فوتبال، بازی مبارزه‌ای یا عنوان مسابقه‌ای ساده می‌تواند خیلی سریع افراد غیرگیمر را هم وارد ماجرا کند.

بعضی از بهترین لحظات بازی حتی ارتباطی با گرافیک و داستان ندارند؛ همان اشتباه بامزه یک نفر، رقابت نزدیک یا کل‌کل بعد از پایان مسابقه چیزی است که در ذهن می‌ماند.

Nintendo بخش بزرگی از هویت خودش را روی چنین تجربه‌ای ساخته و PlayStation و Xbox هم بازی‌های متنوعی برای استفاده مشترک دارند.

اگر قرار است کنسول در فضای اصلی خانه باشد، بد نیست قبل از خرید فقط درباره بازی‌هایی که یک نفر دوست دارد فکر نکنیم. گاهی وجود چند بازی خوب برای دورهمی ارزش دستگاه را برای کل خانواده چند برابر می‌کند.

نسل جدید بیشتر از قبل بین سرگرمی‌ها جابه‌جا می‌شود

مرز میان کسی که «گیمر» است و کسی که نیست، نسبت به گذشته مبهم‌تر شده.

ممکن است فردی هیچ‌وقت خودش را گیمر نداند، اما هفته‌ای چند ساعت EA Sports FC بازی کند. شخص دیگری فقط بازی‌های موبایلی انجام دهد و یک نفر هم سالانه فقط دو بازی داستانی بزرگ را تمام کند.

از طرف دیگر، همان نوجوانی که سه ساعت درگیر یک بازی آنلاین است ممکن است بعد از آن لپ‌تاپش را باز کند و سریال ببیند.

در واقع نسل جدید به یک رسانه وفادار نیست. هرکدام برای زمان و حال‌وهوای متفاوت استفاده می‌شوند.

کنسول هم بخشی از همین مجموعه است؛ نه جایگزین موبایل و نه دشمن تلویزیون.

چرا کنسول با وجود موبایل‌های قدرتمند هنوز مشتری دارد؟

این سؤال منطقی است. موبایل‌های جدید بازی‌های بسیار خوبی اجرا می‌کنند و همیشه هم همراه ما هستند.

اما تجربه بازی فقط به قدرت پردازش وابسته نیست.

کنترلر فیزیکی، صفحه بزرگ، صدای بهتر و بازی‌هایی که از ابتدا برای تجربه چندساعته طراحی شده‌اند، حس متفاوتی ایجاد می‌کنند.

یک بازی داستانی بزرگ قرار نیست میان دو ایستگاه مترو تمام شود. طراحی آن بر اساس این فرض انجام شده که کاربر زمان مشخصی را به تجربه اختصاص می‌دهد.

از طرف دیگر، مدل تجاری بازی‌های موبایل و کنسول هم همیشه یکسان نیست. بسیاری از بازی‌های موبایلی بر جلسات کوتاه و خریدهای داخل برنامه تمرکز دارند، در حالی که بخش بزرگی از بازی‌های کنسولی تجربه‌ای طولانی‌تر ارائه می‌کنند.

هرکدام برای موقعیتی ساخته شده‌اند و همین باعث شده یکی نتواند دیگری را حذف کند.

انتخاب وسیله سرگرمی بیشتر از قبل شخصی شده است

امروز دیگر نمی‌شود برای همه خانواده‌ها یک نسخه ثابت پیچید.

خانه‌ای که دو نوجوان گیمر دارد نیاز متفاوتی با خانواده‌ای دارد که فقط آخر هفته‌ها سراغ بازی می‌رود. کسی که زیاد سفر می‌کند شاید یک دستگاه قابل حمل را بیشتر استفاده کند و فرد دیگری ترجیح بدهد تجربه بازی فقط روی تلویزیون بزرگ باشد.

حتی بودجه هم فقط قیمت اولیه دستگاه نیست.

بازی، اشتراک آنلاین، کنترلر اضافه و فضای ذخیره‌سازی می‌توانند بخشی از هزینه بلندمدت باشند. بنابراین بهتر است قبل از خرید بدانیم دستگاه قرار است واقعاً چه نقشی در خانه داشته باشد.

اگر قرار باشد یک وسیله گران‌قیمت بعد از چند هفته کنار تلویزیون خاک بخورد، تخفیف خوب هنگام خرید هم آن را تبدیل به انتخاب اقتصادی نمی‌کند.

سرگرمی خانگی قرار نیست فقط دیجیتال باشد

با همه این تغییرات، شاید مهم باشد یادمان نرود سرگرمی خوب الزاماً صفحه نمایش ندارد.

کتاب خواندن، پیاده‌روی، ورزش، بازی‌های رومیزی و دورهمی‌های ساده هنوز جای خودشان را دارند.

مسئله اصلی فناوری نیست؛ مسئله انتخاب و تعادل است.

کنسول، موبایل و سرویس‌های استریم ابزارهایی هستند که می‌توانند زمان آزاد را جذاب‌تر کنند. اینکه این ابزارها چقدر مفید یا خسته‌کننده باشند بیشتر به نحوه استفاده ما برمی‌گردد.

اگر تمام زمان آزاد بدون وقفه میان صفحه‌های مختلف تقسیم شود، حتی جذاب‌ترین سرگرمی هم بعد از مدتی خسته‌کننده می‌شود.

اما وقتی هرکدام جای مشخصی داشته باشند، تنوع سرگرمی بیشتر از هر دوره دیگری در دسترس است.

از اسکرول کوتاه تا چند ساعت بازی؛ هرکدام جای خودشان را دارند

تغییر بزرگ سرگرمی خانگی شاید همین باشد که دیگر یک مرکز واحد برای همه وجود ندارد.

تلویزیون هنوز مهم است، اما محتوای آن تغییر کرده. موبایل همیشه کنار ماست، ولی قرار نیست تمام نیاز سرگرمی را پوشش دهد. کنسول هم از وسیله‌ای مخصوص گروه محدودی از گیمرها به دستگاهی تبدیل شده که می‌تواند در خانه نقش‌های متفاوتی داشته باشد.

برای یک نفر راهی برای تجربه داستان‌های طولانی است، برای دیگری وسیله رقابت آنلاین و برای خانواده‌ای دیگر دلیل یک ساعت نشستن کنار هم.

احتمالاً در آینده هم هیچ‌کدام از این شکل‌های سرگرمی کاملاً حذف نمی‌شوند. چیزی که تغییر می‌کند سهم هرکدام از زمان ماست.

شاید یک شب موبایل را کنار بگذاریم و فیلم ببینیم، شب دیگری چند مسابقه بازی کنیم و آخر هفته اصلاً سراغ صفحه نمایش نرویم.

در نهایت بهترین سرگرمی همان چیزی است که بعد از تمام شدنش احساس کنیم زمانی که صرف کرده‌ایم ارزشش را داشته است.