نوار نسوز فایبرگلاس چیست و چه کاربردهایی دارد؟
نوار نسوز فایبرگلاس چیست و چه کاربردهایی دارد؟
نوارهای نسوز پارچه‌ای یا همان نوارهای فایبرگلاس که با نام تسمه نسوز نیز شناخته می‌شوند، محصولاتی هستند که از لحاظ بافت شبیه به پارچه‌های نسوز می‌باشند اما عرض کمتری دارند. هدف از استفاده از نوار نسوز، جلوگیری از فرسایش قطعات و کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری است و به همین دلیل، انتخاب آنها باید براساس نیازهای موجود و شرایط محیطی صورت بگیرد. در این‌صورت برای انتخاب این محصول باید به جنس، ضخامت و نوع بافت آنها توجه شود.
این نوار با الیاف شیشه بافته می‌شود و از مقاومت حرارتی و مکانیکی بسیار خوبی برخوردار است. از جمله کاربردهای این نوارها می‌توان به عایق‌بندی تاسیسات ساختمانی و ماشین‌آلات کشاورزی، آب‌بندی و بخار اشاره کرد. در واقع این محصول به دلیل مقاومت بالا در برابر گرما، در بخش‌های مختلفی از صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مقاله با ویژگی‌ها و کاربردهای نوار فایبرگلاس بیشتر آشنا می‌شوید.
انواع الیاف فایبرگلاس
با توجه به مواد اولیه مورد استفاده در تهیه این الیاف، می‌توان آنها را به چهارنوع مختلف تقسیم کرد:
1- نوار ابریشمی نسوز
این نوع نوار از الیاف شیشه‌ای حجیم ساخته شده، عملکرد ضدخوردگی مناسبی داشته و عایق حرارتی خوبی محسوب می‌شود که برای سیم‌پیچی اتصالات لوله با دمای بالا مانند سیم و کابل گرمایش الکتریکی بسیار مناسب است.
2- نوار عایق حرارت
این نوع نوار ضخیم است و می‌تواند برای بسته‌بندی کابل‌ها و با سایر عناصر گرمایشی استفاده شود. همچنین عایق حرارتی خوبی بوده و دارای اثرات عایق و ضدخوردگی است.
3- نوار عایق حرارتی سیلیکونی
این نوع نوار نیز از لاستیک سیلیکونی ضخیم تهیه می‌شود و همانند نوار عایق حرارت برای بسته‌بندی کابل و سایر عناصر گرمایشی استفاده می‌شود. همچنین به‌عنوان عایق حرارتی نیز عملکرد مطلوبی دارد.
4- نوار سیلیکونی
این نوار به صورتی ساخته شده است که خود چسبنده و جامد باشد. نوار فایبرگلاس سیلیکونی می‌تواند یک لایه عایق ضدآب تشکیل داده و از نفوذ روغن و آلاینده‌ها در لایه داخلی بافته‌شده جلوگیری می‌کند.
تحمل حرارتی نوارهای فایبرگلاس با توجه به گرید آنها از 50 تا 600 درجه سانتی‌گراد متغیر است. همچنین این نوارها با عرض‌های 3، 5، 7 و 10 سانتی‌متری، در ضخامت‌های 1.5 و 3 میلی‌متر و همچنین غالبا در بسته‌بندی‌های 5 کیلوگرمی عرضه می‌شوند.
بسته به نیازهای موجود در محیط عایق‌بندی، نوار فایبرگلاس را در قالب چند محصول عرضه می‌کنند. بسته به نوع الیاف به کار گرفته شده در بافت این نوارها، در حالت معمولی، نوارهای فایبرگلاس می‌توانند دماهای بالا تا 650 درجه سانتی‌گراد را تحمل کنند.
در برخی موارد نیز این نوارها برای آب‌بندی قطعاتی استفاده می‌شوند که ظاهر نامتعارفی دارند. در اینگونه موارد می‌توان یک سمت تسمه یا همان نوار را چسب‌دار کرد. با این‌کار، اتصال نوار و قطعه بهبود پیدا می‌کند اما تحمل سمت چسب‌دار نوار کمتر شده و غالبا می‌تواند تا 300 درجه سانتی‌گراد را تحمل کند.
برای تقویت و افزایش تحمل حرارتی این نواز نسوز نیز می‌توان سطح آن را با یک لایه آلومینیوم پوشاند. در این‌صورت پوشاندن و یا فویل‌دار کردن نوار نسوز فایبرگلاس، مقاومت حرارتی آن را تا 700 درجه سانتی‌گراد افزایش می‌دهد. برای افزایش و بهبود استحکام این نوارها نیز می‌توان از سیم فولادی یا استیل ضدزنگ استفاده کرد.
ویژگی‌های نوارهای نسوز فایبرگلاس
این نوارها در برابر مواد شیمیایی، حرارت، جرقه و شعله بسیار مقاوم هستند و هدایت حرارتی کمی دارند. استحکام دی‌الکتریک و استحکام کششی این نوارها نیز بالا بوده و بدون کشش یا انقباض هستند.
نوارهای الیاف از نظر ابعاد نیز بسیار پایدار هستند و با قرارگرفتن در معرض دمای بسیار پایین با بسیار بالا منبسط نمی‌شوند. همچنین در برابر آب و رطوبت نیز مقاومت بالایی دارند و علاوه‌بر اینکه رطوبت را جذب نمی‌کنند، در برابر آن از نظر شیمیایی یا فیزیکی نیز تغییرحالت نمی‌دهند.
نوارهای نسوز فایبرگلاس کاملا در برابر آتش مقاوم هستند و نمی‌سوزند. در واقع این محصول از احتراق پشتیبانی نمی‌کند و حتی در دمای 560 درجه سانتی‌گراد نیز تقریبا 25 درصد از استحکام اولیه خود را حفظ می‌کند. در نتیجه نسبت به وزن پایینی که دارند استحکام بالایی را تضمین می‌کنند.
این نوارها مقاومت شیمیایی بالایی نیز دارند و تقریبا اکثر مواد شیمیایی روی فایبرگلاس تأثیر کمی داشته و یا اصلا تأثیرگذار نیستند. در واقع در شرایط شیمیایی قوی نیز غالبا پوسیده و خراب نمی‌شوند. در صورتی‌که الیاف شیشه تحت تاثیر اسید هیدروفلوئوریک، اسیدهای فسفریک داغ و قلیاهای قوی قرار می‌گیرند.
خواص الکتریکی خوب، دیگر ویژگی نوار الیاف یا فایبرگلاس است. در واقع این نوار در کاربردهای عایق الکتریکی یک محصول مناسب محسوب می‌شود.
ویژگی‌هایی مانند استحکام بالای این نوار، جذب رطوبت پایین، مقاومت در برابر حرارت و ثابت دی‌الکتریک پایین، باعث می‌شود که این محصول برای بردهای مدار چاپی و لاک‌های عایق ایده‌آل عمل کند.
این نوارها انتقال حرارتی کمی نیز دارند و در مقایسه با آزبست و یا الیاف آلی، گرما را به سرعت دفع می‌کنند. همچنین با ماتریس‌های آلی یا مخلوط نیز سازگاری دارند. نوارهای فایبرگلاس در برابر اشعه‌های مادون قرمز و یا اشعه‌های ماوراء بنفش مقاومت بالایی از خود نشان می‌دهند و با داشتن خواص مکانیکی عالی در برابر پارگی و یا خوردگی نیز مقاوم هستند.
کاربردهای نوار نسوز فایبرگلاس در صنعت
این نوارها در قسمت‌های مختلفی از صنعت به‌کار برده می‌شوند. به عنوان مثال، استفاده از نوار فایبرگلاس در تهیه تسمه نقاله، تولید واشرهای عایق‌بندی و همچنین دوخت لباس، دستکش و تجهیزات ایمنی بسیار کاربرد دارد. همچنین از این نوار غالبا در آب‌بندی مخزن‌های حرارتی، شیلنگ‌ها و سیم‌های استفاده‌شده در محیط‌هایی که درجه حرارت بالایی دارند، استفاده می‌شود.
درزگیری چفت‌ها و تجهیزات به‌کار رفته در صنعت پتروشیمی و مخازن سوخت از دیگر کاربردهای این نوارها می‌باشند. همچنین از نوارهای فایبرگلاس برای آب‌بندی قطعات استفاده‌شده در نیروگاه‌های تولید انرژی نیز استفاده می‌شود.
از دیگر کاربردهای مهم این نوار می‌توان به عایق‌بندی الکتریکی قطعات صنعتی، عایق‌بندی تجهیزات استفاده‌شده در صنعت ساختمان و حتی آب‌بندی اگزوز در صنعت خودروسازی نیز اشاره کرد.
سایر موارد استفاده از نوار نسوز فایبرگلاس
نوازهای فایبرگلاس در موارد مختلفی استفاده می‌شوند؛ که از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- استفاده به‌عنوان پارچه‌های مشبک فایبرگلاس به منظور تقویت نما و استفاده در دیواره‌های داخلی برای جلوگیری از ترک که برای سیستم عایق ساختمان‌ها بسیار اهمیت دارد.
- استفاده به‌عنوان دیوارپوش‌های فایبرگلاس که به منظور تکمیل، تزئین و یا بازسازی دیوار و یا سقف مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این‌صورت به عنوان یک ضدحریق نیز عمل می‌کنند و می توان روی آن را رنگ کرد.
- استفاده به‌عنوان اسکریم ال‌ای‌دی فایبرگلاس یا همان پرده‌های تقویت‌شده که از نخ‌های رشته پیوسته از فایبرگلاس در یک ساختار مشبک تولید می شوند.
- استفاده به‌عنوان نخ‌های فایبرگلاس که برای تقویت پوشش‌های مختلف کف استفاده می‌شوند. در این‌صورت محصولات در ترافیک سنگین بار مقاومت کششی و پایداری ابعاد بالایی خواهد داشت.
- استفاده به‌عنوان پنجره‌های فایبرگلاس به منظور افزایش کارایی و استحکام که در ساختمان‌های مسکونی و تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در نتیجه، می‌توان گفت که نوار نسوز فایبرگلاس به دلیل ویژگی‌ها و مشخصات فوق‌العاده‌ای که دارد در کاربردهای متنوعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
