مقبره چنگیز خان کجاست؟ ۸۰۰ سال جست و جوی بی نتیجه
معمای مقبره گمشده چنگیز خان
چنگیز خان یکی از بدنام ترین شخصیت های تاریخ است، او بنیان گذار و نخستین خان بزرگ امپراتوری مغول بود و زمانی بر سرزمینی پهناور از اقیانوس آرام تا دریای خزر حکومت می کرد
او با متحد کردن بسیاری از قبایل کوچ نشین شمال شرق آسیا و انتخاب شدن به عنوان فرمانروای بزرگ مغول ها، حملات گسترده مغولی را آغاز کرد که در نهایت بیشتر اوراسیا را تحت سلطه گرفت
پس از مرگ او، امپراتوری مغول به بزرگ ترین امپراتوری پیوسته تاریخ بدل شد
به احتمال زیاد چنگیز خان یا بر اثر سقوط از اسب جان باخته یا به دلیل جراحات جنگی اما آنچه مشخص است، طبق رسوم قبیله اش وصیت کرده بود که محل دفنش پنهان بماند
طبق افسانه ها، بخشی از سپاه عزادارش پیکر او را به مغولستان بازگرداند و در مسیر هر کسی را که می دیدند می کشتند تا راه بازگشت لو نرود
گفته می شود بعدها خود سربازان نیز دست به خودکشی زدند تا راز محل دفن خان برای همیشه محفوظ بماند
پس از خاکسپاری نیز هزار اسب را روی خاک قبر تاخت دادند تا هر نشانه ای از دفن او از بین برود و حالا با وجود گذشت ۸۰۰ سال، هنوز هیچ کس مقبره چنگیز خان را پیدا نکرده و این راز، یکی از بزرگ ترین معماهای حل نشده دنیای باستان باقی مانده است
جست وجوی مقبره
کوه بورخان خالدان، جایی که گفته می شود چنگیز خان در آن دفن شده است
افسانه های زیادی درباره محل دفن او وجود دارد، در یکی از این افسانه ها گفته می شود که برای مخفی ماندن قبر، مسیر یک رودخانه را تغییر دادند تا آب روی آن جریان داشته باشد
در افسانه ای دیگر آمده که او را در منطقه ای یخ زده و دائمی (پرمافراست) دفن کردند تا هرگز قابل دسترسی نباشد، برخی هم ادعا می کنند تابوت او هنگام رسیدن به مغولستان خالی بوده است
با توجه به این ابهام ها، مورخان و گنج یاب ها سال هاست درباره محل احتمالی قبر گمانه زنی می کنند
تصور می شود مقبره او پر از گنجینه هایی از سراسر امپراتوری مغول بوده و می تواند اطلاعات ارزشمندی درباره او و جهان زمانش ارائه کند
متخصصان با بررسی متن های تاریخی و جست وجوی میدانی سعی کرده اند محل دفن را پیدا کنند، بیشتر عقیده دارند که جسد او نزدیک زادگاهش در «خِنتی آیماگ» و احتمالاً در نزدیکی رود اونون و کوه بورخان خالدان، بخشی از رشته کوه خنتی به خاک سپرده شده است
حتی تحقیقاتی از فضا نیز انجام شده است؛ پروژه «دره خان ها» از سوی نشنال جئوگرافیک با تصاویر ماهواره ای به دنبال مقبره او گشت
چالش های زمین مغولستان
یکی از موانع بزرگ کشف مقبره، جغرافیای مغولستان است، این کشور ۷ برابر بریتانیا وسعت دارد اما فقط ۲ درصد جاده های آن را داراست
بیشتر مناطقش طبیعتی بکر و صعب العبور است و تنها کمی بیش از ۳ میلیون نفر جمعیت دارد
در بسیاری از مقبره های سلطنتی کشف شده، قبرها تا عمق ۲۰ متری زیر زمین کنده شده اند و احتمالاً مقبره چنگیز خان نیز همین طور یا حتی پنهان تر است
از طرفی، افسانه هزار اسب نشان می دهد که او در دشت و فضای باز دفن شده، اما برخی گزارش ها می گویند روی تپه ای خاکسپاری شده است؛ تضادی که حل آن دشوار است
مخالفان کشف مقبره
یکی از نکات مهم ماجرا این است که بیشتر مردم مغولستان نمی خواهند مقبره چنگیز خان پیدا شود! دلیلش بی علاقگی نیست؛ چنگیز خان همچنان یکی از محبوب ترین چهره های تاریخ آنهاست و تصویرش را روی پول و محصولات مختلف می توان دید
اما دلایل زیادی وجود دارد که نمی خواهند مقبره کشف شود یکی از باورهای افسانه ای این است که کشف مقبره او پایان دنیا را رقم می زند
این باور به افسانه مربوط به تیمور لنگ بازمی گردد؛ زمانی که مقبره او در ۱۹۴۱ توسط باستان شناسان شوروی باز شد، تنها دو روز بعد، عملیات بارباروسا و حمله نازی ها به شوروی آغاز شد
گفته می شود حتی استالین نیز به این «نفرین» باور پیدا کرده بود و دستور داد پیکر تیمور دوباره دفن شود
برای برخی دیگر، موضوع احترام است؛ آنها معتقدند اگر قرار بود مقبره کشف شود، خود چنگیز خان نشانه ای از آن به جا می گذاشت
عکس آرامگاه نمادین چنگیز خان
میراث چنگیز خان
میراث او فراتر از نیاز به یافتن مقبره اش است، چنگیز خان تنها جهان گشا نبود؛ بسیاری او را شخصیتی می دانند که دنیا را به هم متصل و تا حدی «متمدن» کرد
او شرق و غرب را به هم پیوند داد و زمینه شکوفایی جاده ابریشم را فراهم کرد
در دوران حکومتش مفاهیمی مانند مصونیت دیپلماتیک و آزادی مذهبی وجود داشت و او نظام پستی قابل اعتماد و استفاده از پول کاغذی را برپا کرد
با این حال، باستان شناسان همچنان به دنبال محل دفن او هستند، کاخ کوچک او در سال ۲۰۰۴ کشف شد و باعث شد تصور کنند مقبره اش شاید نزدیک همان جا باشد، اما پیشرفت چندانی در این زمینه حاصل نشده است
امروز آرامگاه نمادین چنگیز خان در مغولستان به عنوان یادمانی به جای مقبره واقعی او ساخته شده است و به نظر می رسد این معمای بزرگ درباره محل آرامگاه خان بزرگ، شاید هرگز حل نشود
