۱۲ اختراع بزرگ چین باستان در تاریخ که دنیا را تغییر داد

۱۲ اختراع بزرگ چین باستان

چین که به نوآوری گسترده و صنعتی سازی در مقیاس بزرگ شهرت دارد، غولی در صنایع تولیدی هم به شمار می آید، چه تلفن همراه شما باشد و چه خودروی شما، به احتمال زیاد بخش های متعددی از آن ها در چین ساخته شده اند

با این حال، آیا می دانستید که چین در سراسر تاریخ بشر یکی از بزرگ ترین خاستگاه های کشفیات علمی و اختراعات نیز بوده است؟

از بیش از ۵ هزار سال پیش، چینی ها مسئول برخی از بزرگ ترین اختراعات جهان بوده اند؛ اختراعاتی که بسیاری از آن ها هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرند

برای مثال، ابزارهایی مانند قطب نما، فناوری هایی مانند چاپ و حتی روش های پیشرفته کشاورزی، همگی از چین باستان سرچشمه گرفته اند

پس بیایید نگاهی بیندازیم به برخی از بزرگ ترین اختراعات چین باستان در تاریخ …

کاغذ

با مصرف جهانی بیش از ۴۰۰ میلیون تن، کاغذ منبعی اساسی است که در سراسر جهان استفاده می شود، از نوشتن امتحان در مدرسه گرفته تا تنظیم یک پیشنهاد کاری و …

کاغذ نخستین بار در فاصله سال های ۲۵ تا ۲۲۰ میلادی توسط «تسای لون» مقام درباری چینی در دوران سلسله هان، ساخته شد

او با مخلوط کردن پوست درخت توت، کنف و پارچه های کهنه با آب، ماده ای تهیه کرد سپس این مواد را له کرده و به شکل خمیر درآورد و آن را به صورت لایه های نازک آویزان کرد تا خشک شود؛ لایه هایی که به کاغذی قابل نوشتن تبدیل شدند

این کشف شیوه های پیشین نوشتن بر پاپیروس را دگرگون کرد و کاغذ به تدریج در سراسر جهان گسترش یافت

تا قرن یازدهم، کاغذسازی به اروپا راه یافت و در دهه های ۱۸۰۰ میلادی، کاغذهای مبتنی بر چوب به استاندارد رایج تبدیل شدند

باروت

باروت که به همراه کاغذ و چند اختراع دیگر بخشی از «چهار اختراع بزرگ» چین به شمار می آید، آفرینشی عظیم است که جهان را شکل داد

هرچند قدیمی ترین اشاره ها به ماده ای شبیه باروت به سال ۱۴۲ میلادی بازمی گردد، زمانی که یک کیمیاگر چینی به آن اشاره کرد، نخستین گزارش های تأییدشده مربوط به اواخر دوره سلسله تانگ، یعنی قرن نهم میلادی است

در این دوره، راهبان چینی با ترکیب مواد مختلف در پی ساخت اکسیر طول عمر بودند که به تدریج به تولید باروت انجامید، با شگفتی از توان انفجاری این پودر، استفاده از آن در کشور رواج یافت

قدیمی ترین فرمول های شیمیایی باروت به قرن یازدهم و دوران سلسله سونگ بازمی گردد با این حال، انحصار این ماده چندان دوام نیاورد؛ زیرا فتوحات مغول در قرن سیزدهم دانش آن را در سراسر آسیا و اروپا گسترش داد

از آن زمان تاکنون، باروت با تکامل سلاح ها، نارنجک ها، موشک ها و موارد دیگر در سراسر جهان پیشرفت چشمگیری داشته است

حتی امروز نیز باروت یکی از ارکان اصلی جنگ افزارهاست و در مقیاس جهانی تولید انبوه می شود

چای

چای که اغلب به دلیل شهرتش در برخی مناطق، اختراعی هندی یا بریتانیایی تصور می شود، نوشیدنی ای اساسی برای میلیون ها نفر در سراسر جهان است

چه با زنجبیل، چه با شیر و چه با ادویه ها ترکیب شود، ازاین رو، شاید شگفت انگیز باشد که بدانیم چای در واقع بیش از ۴۵۰۰ سال پیش در چین باستان ابداع شده است

روایت ها به قرن دوم پیش از میلاد و دوران سلسله هان بازمی گردند و از کشف اتفاقی چای توسط امپراتور چینی، شن نونگ، سخن می گویند

بر اساس این روایت ها، او در حالی که زیر درختی نشسته و آب جوش می نوشید، برگ هایی در ظرفش افتاد و او را به ساخت نوشیدنی ای الهام کرد که امروز آن را چای می نامیم

هرچند این داستان رنگ وبویی افسانه ای دارد و تردیدهایی درباره صحت آن وجود دارد، چین همچنان نخستین کشف کننده چای به شمار می آید

دلیل آن نیز یافت شدن ظروف مخصوص چای و اسناد مربوطه است که به حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد بازمی گردند؛ زمانی بسیار پیش تر از رواج این نوشیدنی در دیگر نقاط جهان

بنابراین، دفعه بعد که جرعه ای چای داغ می نوشید، بد نیست از ذهن کنجکاو شن نونگ سپاسگزاری کنید

ابریشم

ابریشم که به درخشندگی طبیعی خود شناخته می شود، الیافی پروتئینی و طبیعی است که توسط لاروهای کرم ابریشم تولید می شود، این الیاف باکیفیت که در همه چیز از پوشاک گرفته تا پزشکی کاربرد دارد

حدود ۶ هزار سال پیش در چین نوسنگی و در فرهنگ یانگ شائو، در هزاره چهارم پیش از میلاد، کشف شد هرچند ردپای اولیه آن حتی به زمان های دورتری بازمی گردد، شواهد قطعی مانند پیله های ابریشم و پارچه های بافته شده مربوط به همین دوره هستند

در قرون بعدی، ابریشم عمدتاً به چین محدود بود و تنها در کشورهایی مانند کره، ژاپن و هند دیده می شد به همین دلیل، چین برای سال های طولانی انحصار تولید ابریشم را در دست داشت و همچنان نیز بزرگ ترین تولیدکننده جهان است

بر اساس برآوردهای اخیر، چین سالانه بیش از ۴۰۰ هزار تن ابریشم تولید می کند و پس از آن هند در جایگاه دوم قرار دارد

از شال های ابریشمی گرفته تا بخیه های جراحی، چین مسیر صنعت ابریشم جهان را هموار کرده و پیشگام آن بوده است

طب سوزنی

طب سوزنی که به توانایی خود در درمان مشکلاتی مانند درد، استرس و موارد دیگر شناخته می شود، شکلی جذاب از پزشکی جایگزین است، این روش پیشرفته در واقع هزاران سال قدمت دارد

هرچند تاریخ های متفاوتی ذکر می شود اما قدیمی ترین گزارش های تأییدشده از طب سوزنی به حدود ۱۰۰ سال پیش از میلاد در چین باستان و دوره دولت های جنگ طلب بازمی گردد

این اطلاعات از کتاب «قانون درونی امپراتور زرد» به دست آمده است که طب سوزنی را به عنوان یک نظام منسجم تشخیص و درمان توصیف می کند

پس از آن، این روش به بخش رایجی از پزشکی چینی تبدیل شد و به تدریج در سراسر آسیا، به ویژه در مناطقی مانند هند، گسترش یافت

امروزه طب سوزنی در سراسر جهان شناخته شده و به عنوان روشی مؤثر برای کاهش درد و استرس مورد استفاده قرار می گیرد

قطب نما

پیش از معرفی سامانه های پیشرفته GPS و دستگاه های ناوبری همراه، قطب نما معیار طلایی سفر و جهت یابی بود، با استفاده از قطب نما و نقشه، می توانستید از آب های ناشناخته عبور کرده و به هر کشوری در جهان برسید، کافی است به کاوشگران مشهوری مانند کریستف کلمب نگاه کنید که برای یافتن سرزمین های جدید به قطب نما تکیه داشتند

قطب نما نیز یکی دیگر از اختراعات شگفت انگیز چین باستان است

نخستین قطب نما بین سال های ۲۰۰ پیش از میلاد تا ۲۰۰ میلادی در دوران سلسله هان و با استفاده از سنگ مغناطیسی طبیعی ساخته شد

با این حال، در چند قرن نخست، این ابزار بیشتر برای فال گیری و فنگ شویی به کار می رفت، در قرن یازدهم و در دوران سلسله سونگ، قطب نما به ابزار رایج ناوبری تبدیل شد

پس از آن، این فناوری به سرعت توسط اروپایی ها پذیرفته شد و امکان سفر و اکتشاف با اطمینان بسیار بیشتر را فراهم آورد

مسواک مدرن با الیاف

هرچند ما به مسواک های مدرن امروزی عادت کرده ایم، این وسیله در واقع نوآوری نسبتاً جدیدی است که باید از چینی های باستان بابت آن سپاسگزار باشیم زیرا تا پیش از قرن پانزدهم، تمدن ها برای تمیزکردن دندان ها از چیزهایی مانند شاخه ها و برگ ها استفاده می کردند؛ آن هم اگر اصلاً مسواک می زدند

در سال ۱۴۹۸ میلادی، چینی ها نخستین مسواک الیافی را با ترکیبی از بامبو برای دسته و موی گردن خوک برای الیاف طراحی کردند این طراحی به سرعت جایگزین چوب های جویدنی پیشین شد و به استاندارد بهداشت دهان تبدیل گشت

با افزایش محبوبیت آن، در قرن بعد اروپایی ها این طرح را با استفاده از موی اسب تقلید کردند و به تدریج آن را به مسواک های مصنوعی امروزی تکامل دادند

بنابراین، به نوعی باید از چینی ها تشکر کنیم که ما را از مسواک زدن با شاخه درختان نجات دادند

کشاورزی ردیفی

علاوه بر بسیاری از ابزارها و وسایلی که توسط چینی های باستان طراحی و اختراع شد، آن ها به خاطر روش ها و ایده های منحصربه فرد نیز شناخته می شوند

یکی از این روش های نوآورانه، کشاورزی ردیفی است که در زمان خود انقلابی به شمار می رفت

در حالی که سایر تمدن ها محصولات خود را به صورت پراکنده و با بهره وری اندک می کاشتند، چینی ها نخستین کسانی بودند که دریافتند کاشت محصولات در ردیف های منظم باعث افزایش بازده و سهولت کشت می شود

به همین دلیل، از قرن ششم پیش از میلاد، کشاورزان چینی کشاورزی ردیفی را آغاز کردند و برای قرن های متمادی تنها کسانی بودند که از این روش استفاده می کردند

حدود ۲۰۰۰ سال طول کشید تا جهان غرب نیز به این تکنیک روی آورد و پس از آن، این روش به استاندارد کشاورزی در سراسر جهان تبدیل شد

موشک ها

هرچند ممکن است موشک ها اختراعی مدرن به نظر برسند، اما در واقع نزدیک به هزار سال قدمت دارند

چینی های باستان با تکیه بر اختراع باروت، که ماده ای حیاتی برای موشک هاست، سامانه های پیشرانش شبیه موشک را از دوران سلسله سونگ، یعنی قرن دهم میلادی، ابداع کردند

با این حال، نخستین گزارش های تأییدشده از استفاده از موشک ها به قرن سیزدهم میلادی بازمی گردد؛ زمانی که در جریان تهاجمات مغول به چین به کار گرفته شدند

یکی از نمونه های مشخص، نبرد کای-کِنگ است که در آن چینی ها برای مقابله با مهاجمان مغول از بارانی از تیرهای مجهز به پیشران موشکی استفاده کردند

پس از دهه ۱۳۰۰ میلادی، این فناوری در سراسر اوراسیا گسترش یافت و زمینه ساز موشک های عظیم، فضاپیماها و دیگر سامانه های موشکی امروزی شد

بنابراین، از جنگنده ها گرفته تا سفرهای فضایی، شاید بدون نوآوری های شگفت انگیز چینی های باستان در زمینه باروت و موشک امکان پذیر نبودند

چرتکه

چرتکه حدود ۲۵۰۰ سال پیش در چین به عنوان یک ابزار محاسباتی ساده اما مبتکرانه ظهور کرد که محاسبات ریاضی را متحول کرد

چرتکه که از ردیف هایی از مهره ها یا سنگ ها روی میله ها تشکیل شده بود، روشی کاربردی و کارآمد برای انجام عملیات حسابی ارائه می داد

به دلیل طراحی آن که امکان دستکاری سریع و محاسبات دقیق را فراهم می کرد، ابزاری ارزشمند در بسیاری از زمینه ها، مانند تجارت، بود

اختراع چرتکه پایه و اساس تحولات آینده در فناوری محاسبات و پیشرفت در دانش ریاضی و حل مسئله را بنا نهاد

بادبادک‌ ها

اختراع بادبادک در چین باستان یک دستاورد جذاب است که به بیش از ۲۰۰۰ سال پیش برمی گردد

مخترعان چینی کشف کردند که با اتصال مواد سبک وزن مانند بامبو و ابریشم به یک قاب، می توانند اشیایی بسازند که بتوانند در هوا پرواز کنند

مخترعان چینی در ابتدا از بادبادک ها برای علامت دهی و ارتباط در میدان نبرد استفاده می کردند، زیرا آنها یک مزیت استراتژیک برای ارسال پیام و انتقال سیگنال ها در فواصل طولانی فراهم می کردند

آنها همچنین برای اندازه گیری فواصل و تعیین الگوهای باد مورد استفاده قرار می گرفتند که به کاربردهای نظامی نیز کمک می کرد

آنها همچنین تأثیر زیادی در مشاهدات علمی و هواشناسی داشتند و به محققان چینی بینش هایی در مورد جریان های باد، شرایط جوی و آیرودینامیک می دادند

با این حال، بادبادک ها در چین باستان نیز از اهمیت فرهنگی و نمادین برخوردار بودند، جایی که در مراسم مذهبی و جشنواره ها به عنوان نمادی برای شانس، رفاه و دفع ارواح شیطانی مورد استفاده قرار می گرفتند

پرواز بادبادک به یک شکل محبوب سرگرمی تبدیل شد که برای نمایش خلاقیت و مهارت استفاده می شد

ظروف چینی

پرسلان یک ماده سرامیکی است که به دلیل زیبایی و دوامش مشهور است این ماده در چین در دوران سلسله هان، حدود قرن دوم پیش از میلاد، اختراع شد، زمانی که صنعتگران از نوع خاصی از خاک رس به نام کائولن استفاده می کردند و آن را در دماهای بالا می پختند تا به سرامیکی شفاف و مقاوم دست یابند

این پیشرفت در تولید سفال، به سرعت صنعت سرامیک را تغییر داد و تأثیر عمیقی بر بیان هنری و فرهنگی گذاشت

پرسلان به سرعت مورد توجه قرار گرفت، هم به دلیل کاربردی بودن و هم به دلیل جذابیت زیبایی شناختی، و نفوذ آن در سراسر جهان گسترش یافت و دنیای سفالگری و هنرهای زیبا را شکل داد

جمع بندی

با وجود این همه اختراع بنیادین، به راحتی می توان گفت که چینی های باستان بسیار جلوتر از زمان خود بودند

از قطب نمای موجود در تلفن همراه شما گرفته تا چایی که می نوشید، آن ها هزاران سال در خط مقدم نوآوری قرار داشته اند

به عنوان گواهی بر مهارت و تفکر پیشرویشان، کاملاً شایسته است که چین امروزه نیز یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان جهان در حوزه های گوناگون، از انرژی گرفته تا کالاهای کوچک، باشد