نحوه گذاشتن شیاف مقعدی به صورت تصویری + نکات مهم

نحوه گذاشتن شیاف

شیاف شکلی از دارو به صورت جامد است که در درجه حرارت بدن انسان نرم یا حل می شود، شیاف از طریق مقعد، واژن یا لوله ادراری وارد بدن شده و تأثیر موضعی یا کلی در بدن انسان دارد

انواع شیاف ها

۱- شیاف مقعدی (رکتوم): رایج ترین شیاف ها، مقعدی و فشنگی شکل هستند که وزنشان از یک تا چهار گرم است این شیاف ها برای تسکین درد، تب، درمان بواسیر و یبوست مصرف می شوند

۲- شیاف واژن: شیاف واژن به شکل کروی است و برای درمان عفونت واژن مورد استفاده قرار می گیرد

۳- شیاف چشمی: برای تقویت دید به کار می رود که در طب سنتی معمول و مرسوم است

۴- شیاف ادراری: در موارد نادری شیاف ادراری برای عفونت های لوله ادراری مصرف می شد

فواید شیاف

شیاف شکلی از داروست که تاثیر آن از قرص سریع تر است و پس از حل شدن از طریق رگ های روده ای وارد جریان خون می شود، این رگ روده ای از کبد عبور نمی کند؛ به همین دلیل آنزیم های کبد روی دارو تأثیر نمی گذارند و اثر درمانی این دارو قوی تر و طولانی تر می شود

مصرف با دستور پزشک

برخی انواع شیاف ها (برای مثال شیاف های مورد استفاده در بواسیر) در دوران باردای منع مصرف دارد؛ بنابراین در این دوران باید با پزشک متخصص مشورت کنید

روش جایگذاری شیاف

ابتدا به دستشویی بروید تا سعی کنید روده بزرگ (مدفوع) خود را خالی کنید

۱- دستان خود را کاملاً با آب و صابون بشویید

۲- اگر شیاف نرم شده است، قبل از باز کردن پوشش، آن را زیر آب سرد نگاه دارید

۳- در صورتی که همچنان نرم بود برای مدتی کوتاه در یخچال قرار دهید

توجه

اگر به شما گفته شده از نیمی از شیاف را استفاده کنید، آن را با تیغ ریش تراشی یک لبه تمیز از طول برش دهید

۴- اگر شیاف پوشش دارد آنرا باز کنید

۵- بهتر است از دستکش یکبار مصرف استفاده کنید (در داروخانه ها موجود است)

۶- نوک شیاف را با یک روان کننده محلول در آب، مثل ژل KY نرم کنید. هرگز از ژل محلول در چربی (وازلین) استفاده نکنید. اگر روان کننده ندارد، ناحیه مقعد خود را با آب سرد مرطوب سازید

۷- به یک سمت بخوابید و ساق پای پایین را در حالت مستقیم قرار داده است و پای بالایی را به داخل شکم خم کنید

۸- پای بالایی را بلند کنید تا ناحیه مقعد در دسترس قرار گیرد

۹- با نوک انگشت، شیاف را تا جایی که از اسفنگتر ماهیچه ای رد شود، شیاف، (در اطفال تا عمق ۱/۵ – ۲ سانتی متر و در بزرگسالان ۲/۵ سانتی متر است) بلافاصله پس از گذاشتن شیاف، مقعد خود را فشار دهید و چند ثانیه باسنتان را روی هم نگاه دارید تا از بیرون آمدن شیاف جلوگیری شود

۱۰- برای ده دقیقه همچنان در حالت دراز کشیده باقی بمانید:

شیاف ممکن است از مقعد بیمار به علت حرکات روده و یا با دفع گاز یا مدفوع خارج شود. در صورتی که احساس دفع کردید، با استفاده از چند تکه گاز ناحیه مقعد را آهسته فشار دهید تا احساس دفع بر طرف شود

اگر در نهایت شیاف خارج شد، در محیطی بی سر و صدا و پس از کمی استراحت، از یک شیاف جدید، استفاده کنید

۱۱- دستکش خود را دور انداخته و دست های خود را کامل بشویید

استفاده از شیاف واژینال

• شستشوی دست ها: ابتدا دست های خود را با آب گرم و صابون کاملاً بشویید
• آماده سازی شیاف: پوشش شیاف را جدا کرده و آن را در قسمت انتهایی اپلیکاتور (دستگاه مخصوص) قرار دهید
• انتخاب وضعیت مناسب: به پشت دراز بکشید و زانوها را به سمت قفسه سینه جمع کنید؛ یا در حالت ایستاده، زانوها را کمی خم کرده و پاها را چند سانتی متر از هم باز نگه دارید
• وارد کردن اپلیکاتور: اپلیکاتور را به آرامی تا جایی که باعث ایجاد درد یا ناراحتی نشود، وارد واژن کنید
• تخلیه شیاف: پیستون (اهرم) انتهای اپلیکاتور را فشار دهید تا شیاف در جای خود قرار بگیرد، سپس اپلیکاتور را خارج کنید
• استراحت کوتاه: چند دقیقه در حالت درازکش بمانید تا دارو به خوبی جذب شود
• نظافت نهایی: دوباره دست هایتان را با آب و صابون بشویید

نکته: از آنجایی که شیاف پس از ذوب شدن ممکن است باعث ایجاد نشت یا لکه روی لباس شود، بهتر است تا مدتی پس از استفاده، از یک پد بهداشتی استفاده کنید

عوارض جانبی

گذاشتن شیاف مشکلی را ایجاد نمی کند؛ اما شیاف ها می توانند عوارض جانبی داشته باشند که به ندرت حائز اهمیت هستند و معمولاً پس از قطع مصرف عوارض برطرف می شوند این عوارض عبارتند از:

• سوزش و خارش ناحیه رکتوم
• سوزش و خارش واژن (در موارد استفاده از شیاف واژن)
• درد های شکمی (در موارد مصرف شیاف های مسهل)
• نفخ (در موارد مصرف شیاف های مسهل)
• کم آب شدن بدن (در موارد استفاده از شیاف های مسهل برای بیشتر از یک هفته)
• در موارد نادری ممکن است بافت رکتوم در اثر استفاده از شیاف تحریک و ملتهب شود که باید به پزشک خود گزارش دهید

به یاد داشته باشید

۱- دستورالعمل را به دقت رعایت کنید

۲- دوز مورد استفاده را فراموش نکنید

۳- شیاف ها را در جای خنک نگه دارید تا ذوب نشوند. در صورتی که روی برچسب شیاف درج شده باشد، آن را در فریزر نگه دارید

۴- دارو ها را از دسترس کودکان دور نگه دارید

نکات و عیب یابی

نکات زیر ممکن است به افرادی که نیاز به استفاده از شیاف دارند کمک کند:

• تا ۶۰ دقیقه پس از تزریق دارو، از ورزش یا حرکات شدید خودداری کنید
• از وازلین برای روان کردن شیاف استفاده نکنید، این کار از ذوب شدن آن جلوگیری می کند، فقط از آب یا یک روان کننده بر پایه آب استفاده کنید
• شیاف ها را در یخچال یا جای خنک دیگری نگهداری کنید تا ذوب نشوند و همیشه دستورالعمل های نگهداری روی برچسب را دنبال کنید
• قرار دادن شیاف نرم می تواند دشوار باشد، آن را به آرامی فشار دهید تا ببینید آیا به اندازه کافی سفت شده است یا خیر، اگر نه، شیاف پیچیده شده را با نگه داشتن آن زیر جریان آب سرد سفت کنید یا آن را برای چند دقیقه در یخچال قرار دهید
• قبل از قرار دادن شیاف، ناخن هایتان را کوتاه کنید، این کار از بریدگی و خراش جلوگیری می کند، روش دیگر، پوشیدن دستکش لاتکس است
• برخی افراد ممکن است متوجه افتادن شیاف شوند، این اتفاق می تواند به این دلیل رخ دهد که شیاف را به اندازه کافی به داخل مقعد فشار نداده اند، دارو را حدود ۲.۵ سانتی متر به داخل فشار دهید
• کسانی که در استفاده از شیاف مشکل دارند، باید درخواست کمک از همسر یا مراقب خود را در نظر بگیرند
• همانند سایر داروها، از فراموش کردن دوزها خودداری کنید، فراموش کردن دوزها ممکن است اثربخشی درمان را کاهش دهد